۷۵ سال پیش در روز ۶ اوت جشنواره‌ی فیلم ونیز متولد شد. این جشنواره که هر سال درپایان ماه اوت / آغاز ماه سپتامبر برگزار می‌شود بخشی از بیه‌ناله‌ی ونیز است که از بزرگترین نمایشگاه‌های هنر معاصربه‌شمار می‌رود.

 

ونیز، قدیمی‌ترین جشنواره فیلم جهان، در کنارBildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  لیندسی لوهان، هنرپیشه آمریکایی در جشنواره ونیز، سال ۲۰۰۶ جشنواره‌های کان و برلین یکی از مهم‌ترین مکان‌های رقابت برای فیلم‌سازان است. به همین خاطر، ونیز برای فیلم‌سازان زیادی سکوی پرشی به سوی موفقیت بوده است.

جعفر پناهی تنها کارگردان ایرانی است که در سال ۲۰۰۰ با فیلم "دایره" موفق به کسب جایزه‌ی اصلی این جشنواره شد.

 

شیر طلایی

 

جایزه‌ی اصلی جشنواره یک شیرطلایی است.

در زمان حکومت فاشیست‌ها در ایتالیا، از ۱۹۳۴ تا ۱۹۴۲، جایزه‌ی اصلی را بر اساس نام رهبر فاشیست‌ها "کوپا موسولینی" نام‌ نهادند. در این دوران دو فیلم جایزه‌ی اول را Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  آرم ۶۲‌مین جشنواره فیلم ونیز (۲۰۰۵) کسب می‌کردند: یک فیلم ایتالیایی و یک فیلم خارجی.

 

جشنواره‌ی ونیز در ۴ بخش برگزار می‌شود: بخش مسابقه، بخش فیلم کوتاه، بخش "چشم‌انداز" و بخش "نخستین اثر".

از سال ۲۰۰۴ مدیریت جشنواره به عهده‌ی مارکو مولر است.

 

شصت‌وچهارمین جشنواره

 

رقابت‌ هنری ونیز امسال از تاریخ ۲۹ اوت تا ۸ سپتامبر برگزار می‌شود. در بخش مسابقه ۲۲ فیلم شرکت دارند  Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  وودی آلن و دو بازیگر دیگر سینمای آمریکا در جشنواره ونیز ۲۰۰۳ که برخی فیلم‌های آن  محصول مشترک چند کشور است. امسال از هیچکدام ازفیلم‌سازان ایرانی فیلمی به جشنواره ونیز راه نیافته است، اما از ایالات متحده ۸ فیلم، از بریتانیا ۴ فیلم، از ایتالیا ۲ فیلم ، از تایوان ۲ فیلم، و از اسپانیا، ژاپن، مصر و فرانسه ۱ فیلم در این جشنواره به رقابت می‌پردازند.

 

در ماه اوت سال ۱۹۸۱ بود که در آمریکا، فصل تازه و مهمی در تاریخ موسیقی پاپ و راک آغاز شد. یک دقیقه بعد از نیمه شب اول اوت سال ۱۹۸۱ شبکه تلویزیونی ۲۴ ساعته موسیقی تحت عنوان (Music Television) MTV کار خود را آغاز کرد. اولین کلیپ ویدئویی که از این کانال نوظهور پخش شد، کلیپ ترانه‌ای بود با عنوان با مسمای Video Killed the Radio Star از گروه معروف بریتانیایی Buggles.

 

شبکه ام تی وی در عرض چند سال از رسانه‌ای کوچک و خاص بدل شد به شبکه‌ای پرنفوذ، به طوری که جایزه MTV Video Music Awards که از سال ۱۹۸۴ هر ساله از طرف این شبکه اهدا می‌گردد، اگر نه معتبرترین و مهمترین جایزه در عرصه کلیپهای ویدئویی موسیقی، دست کم یکی از پراهمیت ترین جوایز در این عرصه محسوب می‌شود.

 

شش سال پس از آغاز فعالیت این شبکه موسیقی، تب ام تی وی به اروپا نیز سرایت کرد و MTV اروپا بنیانگذاری شد. انقلابی که ذائقه و سلیقه دوستداران پاپ و راک را در اروپا تحت تاثیر قرار داد در کلاب Roxy آمستردام شکل گرفت. در آنجا بود که التون جان، ستاره معروف بریتانیایی دگمه شروع شبکه تلویزیونی ۲۴ ساعته ام تی وی اروپا را فشار داد و اولین کلیپ ویدئویی که از این شبکه پخش شد، ترانه محبوب و شنیدنی Money for nothing از گروه پرآوازه Dire Straits بود که در آن لفظ «ام تی وی» به کار رفته بود.

 

Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  شکیرا، خواننده معروف کلمبیایی، یکی از برندگان جایزه MTV Europe Music Awardsشبکه ام تی وی اروپا که مرکز پخش آن در لندن بود، برنامه‌های خود را به زبان انگلیسی برای اروپا پخش می‌کرد و یکی از چهره‌هایی که در موفقیت این کانال سهم بسزایی داشت، ری کوکز، یکی از محبوبترین مجریان بریتانیا بود. او توانست با برنامه‌ای چون MTV’s Most Wanted سلیقه و ذائقه یک نسل را تحت تاثیر قرار دهد؛ نسلی که شاید حتی بتوان از آن به عنوان «نسل ام تی وی» یاد کرد.

 

در سال ۱۹۹۰ ام تی وی با به راه انداختن و برگزاری کنسرتهایی تحت عنوان MTV Unplugged کاری کرد که در نوع خود پدیده‌ای بود، چرا که ستارگان معروفی از عالم پاپ و راک می‌بایست در چارچوب این کنسرتها، ترانه‌های خود را با سازهای اکوستیک و در واقع با تنظیمی متفاوت عرضه کنند. این برنامه سبب شد که ترانه‌هایی شنیدنی از ستارگانی چون پاول مک‌کارتنی، اریک کلپتون، برایان آدمز و یا هربرت گرونه مایر، خواننده معروف آلمانی با شکل و تنظیمی متفاوت به جای بمانند.

 

شبکه ام تی وی اروپا که فقط به زبان انگلیسی برای اروپا برنامه پخش می‌کرد، در اوایل دهه نود میلادی دچار شوک و بحران شد. در آن زمان بود که در شهر کلن آلمان یک شبکه تلویزیونی موسیقی به نام VIVA فعالیت خود را آغاز کرد و حسن و مزیتش، دست کم برای مخاطبان آلمانی‌زبان، این بود که به زبان المانی برنامه پخش می‌کرد. VIVA توانست مخاطبان زیادی را جذب کند و به این ترتیب به رقیبی سرسخت برای ام تی وی بدل شود.

 

Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  سریال کارتونی Popetown، یکی از برنامه‌های پرطرفدار در شبکه ام تی ویبا توجه به این تحول، شبکه ام تی وی هم چاره‌ای جز این ندید که برنامه خود را به اصطلاح «محلی» کند و برای کشورهای مختلف و به زبان همان کشورها برنامه پخش کند. البته در سال ۲۰۰۴ این رقابت تنگاتنگ به پایان رسید، چون شرکت Viacom که درواقع شرکت مادر و صاحب اصلی ام تی وی بود، شبکه VIVa را خرید. فعالیتهای VIVA علیرغم این تغییر و تحولات تحت همین نام ادامه دارد، اما این شبکه درواقع به جزیی از ام تی وی بدل شده و دیگر رقیب محسوب نمی‌شود.

 

گذشته از این مسایل رقابتی باید گفت که کم و کیف برنامه‌های ام تی وی در طی سالهای گذشته کاملا دگرگون شده و نقش موسیقی در این کانال موسیقی به هیچ وجه به پررنگی گذشته نیست. امروزه دیگه سریالهای جورواجور، شوهایی که جوانان در آن با هم قرار می‌گذارند و با هم دوست می‌شوند و همچنین تبلیغات تجاری حرف اول رو می‌زنند و نه الزاما موسیقی از سبکها و گرایش‌های متفاوت.

 

ناگفته نماند که ری کوکز، مجری اسطوره‌ای و محبوب ام تی وی نیز به دلیل همین تغییر و تحولات برنامه‌ای و مضمونی، در همان دهه نود میلادی به همکاری خود با ام تی وی خاتمه داد و بر این عقیده است که از آنجایی که امروزه دیگر شبکه‌های زیادی وجود دارند که شبیه ام تی وی هستند، ام تی وی دیگر پوچ و توخالی شده.

رایانه نوظهور بیشتر شبیه اسباب‌بازی‌ای است که از فروشگاه‌ها خریداری می‌شود: قاب آن به رنگ‌های مختلف ساخته شده، یک دستگیره برای حمل‌کردن دارد و صفحه‌ی نمایش آن می‌چرخد. این دستگاه در نگاه اول اصلاً شبیه چیزی نیست که با شنیدن نام رایانه‌ی همراه، در ذهن تداعی می‌شود.

 

 با وجود این، قرار است این محصول تا چند هفته‌ی دیگر به تولید انبوه برسد. شرکت تایوانی کوانتا (Quanta)، تولید کننده‌ی این رایانه‌های ۱۰۰ دلاری هم، از تیراژ میلیونی تولید خود خبر داده است.

 

وقتی سخن از شرکت کوانتا به میان می‌آید بد نیست بدانیم که از هر سه رایانه‌ی قابل حمل دنیا، یکی در این شرکت تولید می‌شود. تا چند سال پیش، تولید رایانه‌های اسباب‌بازی حتا قابل‌تصور هم نبود. ایده‌ی تولید رایانه‌های ۱۰۰ دلاری در آمریکا زاده شد و منظور از آن، به هیچ عنوان یک اسباب‌بازی نیست.

 

نیکولاس نگروپونته (Nicholas Negroponte)، مدیر پبشین "مؤسسه فن‌آوری ماساچوست" (MIT) ایده‌ی یک روش آموزشی جدید را مطرح کرد که بر اصل "یک رایانه‌ی همراه برای هر کودک" استوار است. نگروپونته و همکارانش برای رسیدن به هدف خود، یک تشکیلات عام‌اامنفعه تأسیس کردند.

 

 آنها بر این عقیده‌اند که دانش هم باید مانند هر مفهوم ابتدایی دیگری، به کودک منتقل شود. دقیقاً مثل راه‌رفتن یا ایستادن که هر شخص در دوران کودکی، مفهوم آن‌را می‌آموزد، بدون این‌که برای آن آموزش خاصی دیده باشد.

 

رایانه‌ها می‌توانند با استفاده از بازی‌ها علوم مختلف را به کودکان آموزش دهند. این رایانه‌ها نیز باید مانند کتاب‌های آموزشی، از سوی دولت‌ها در اختیار کودکان و والدین آنها قرار بگیرند و البته ارزان‌قیمت هم باشند. با این تفکر، ایده‌ی "رایانه‌های همراه ۱۰۰ دلاری" متولد شد. نگروپونته می‌گوید:

«۶۰ درصد قیمت رایانه‌ی همراه شما هزینه‌های فروش، بازاریابی، توزیع و سود است. ما این هزینه‌ها را نداریم... »

 

رایانه‌های آموزشی مسلماً باید از رایانه‌های همراه معمولی ساده‌تر باشند؛ زیرا بسیاری از امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری موجود در رایانه‌های معمولی، کاربردی در رایانه‌های آموزشی ندارند. قطعات ضروری عبارتند از: صفحه‌ی نمایش، صفحه‌ی کلید، پردازشگر و امکانات اتصال به اینترنت.

 

سرعت پردازش داده‌ها نقش مهمی ایفا نمی‌کند و به‌جای دیسک سخت از یک حافظه‌ی موسوم به "فلاش" (Flash) استفاده می‌شود. نرم‌افزارهای گران‌قیمت هم – که قیمت تمام‌شده‌ را افزایش می‌دهند – روی این رایانه‌ها نصب نمی‌شوند.

 

در این رایانه‌ها از سیستم‌عامل لینوکس استفاده شده است و پردازشگر آنها، محصول شرکت  AMD است. نرم‌افزارها، کم‌حجم ، تقریباً مجانی و  از نوع برنامه‌های "انتقال‌پذیر" (Portable) هستند. نرم‌افزارهای "انتقال‌پذیر"، که روز به روز تولیدشان افزایش می‌یابد، شبیه نرم‌افزارهایی هستند که در دستگاه‌های پخش ام-پی-تری (MP3-Player) نصب می‌شوند.

 

با این اوصاف جای تعجب نیست که شرکت‌های بزرگ رایانه‌ای، هم‌چون مایکروسافت و اینتل، در ابتدا اطمینان چندانی به موفقیت طرح رایانه‌های همراه آموزشی نداشتند. البته شرکت اینتل کم‌کم به این پروژه پیوست. بیل‌گیتس، رئیس شرکت مایکروسافت نیز به طرفداران پروپاقرص این طرح تبدیل شده‌است. طبیعتاً نگروپونته بیش از همه به موفقیت طرح خود ایمان دارد.

 

طرح آموزش رایانه‌ای کودکان تا کنون سه مرحله‌ی آزمایشی را پشت سر گذاشته است. کامبوجا (Kambodscha) یکی از محل‌هایی است که این طرح در آن اجرا شده است. نگروپونته می‌گوید:

«کامبوجا، روستایی است که در آن برق، آب، تلفن و تلویزیون وجود ندارد، اما اینترنت پرسرعت راه‌اندازی شده است. نخستین واژه‌ی انگلیسی کودکان در آن‌جا "Google" است و آنها تنها "Skype" (نوعی امکان تلفن زدن از طریق اینترنت) را می‌شناسند. آنها تا به‌حال حتا نام تلفن را هم نشنیده‌اند و فقط از Skype استفاده می‌کنند.

این کودکان وقتی عصرها به خانه برمی‌گردند، در کلبه‌ای که برق ندارد، دسترسی به اینترنت پرسرعت دارند. والدین متعجب مانده‌اند: وقتی کودکشان رایانه‌ی خود را روشن می‌کند، صفحه‌ی نمایش ‌آن پرنورترین منبع روشنایی است که در خانه وجود دارد».

 

تا کنون شرکت‌های صاحب‌نامی به این طرح پیوسته‌اند و پروژه از سوی نهادهای مختلف اقتصادی و سیاسی هم حمایت می‌شود. تعداد بسیاری از کشورها نیز، آمادگی خود را برای اجرای این طرح اعلام کرده‌اند و میلیون‌ها دستگاه از رایانه‌های ۱۰۰ دلاری را سفارش داده‌اند که از آن میان می‌توان به نیجریه اشاره کرد.

 

تنها شرط لازم، برای اجرای این طرح، ایجاد امکانات اینترنت پرسرعت است. در این صورت کودکان می‌توانند بدون هیچ هزینه‌ای به اطلاعات دسترسی پیدا کنند یا با دوستان و معلم خود ارتباط برقرار کنند. نتایج اولین بررسی‌ها بسیار جالب است. بیش از هرچیز به این خاطر که والدین هم به پیوستن به این طرح علاقه نشان می‌دهند. حتا در بسیاری از مناطق، شبکه‌های درونی هم برای مدارس ایجاد می‌شود.

 

پسر معمر قذافی، رئیس جمهور لیبی، هم قصد دارد برای اجرای این طرح در کشورش، شبکه‌ی اینترنتی ایجاد کند که از طریق ماهواره پشتیبانی ‌شود.

 

قیمت ۱۰۰ دلار برای رایانه‌های آموزشی مسلماً با افزایش تقاضا و تولید بیشتر میسر خواهد شد. اولین سری این رایانه‌ها حداقل ۵۰ درصد گران‌تر (از ۱۰۰ دلار) خواهند بود. در حال حاضر برنامه‌ای برای تولید رایانه‌های قابل حمل ارزان قیمت، برای کاربران معمولی وجود ندارد و طرح فعلاً در حد همین اسباب‌بازی‌های جذاب باقی خواهد ماند. نگروپونته دلایل خوبی برای این کار دارد، و معتقد است که بزرگسالان نمی‌آیند آنها را از چنگ بچه‌ها درآورند. به هر حال این استاد سرزنده‌ی فن‌آوری اطلاعات به موفقیت این طرح ایمان دارد و آن‌را ادامه خواهد داد. او می‌گوید:

«من باقی‌ِ عمر خود را صرف "یک رایانه‌ی آموزشی برای هر کودک"خواهم کرد، کاری که در هر حال انجام می‌دهم».

 

پتر فیلیپ / رها